KENDİNE AYIRDIĞIN ZAMAN.
Galeriİletişim
Kendine bir alan aç

Bir sorunuz mu var?

+90 533 231 14 24
Günlük yaşam

Sigarayı bırakınca ilk haftalarda neler olur?

Sigara bırakma sürecinin ilk günleri ve haftaları: yoksunluk belirtileri, sigara isteğinin nasıl dalgalar halinde geldiği, tetikleyiciler ve Türkiye'de ücretsiz destek seçenekleri.

Bilgi ve farkındalık4 dakika okuma
BAŞKA BİR BAKIŞ AÇISI.

Sigarayı bırakmaya karar vermek çoğu zaman en kolay kısımdır. Zorluk ilk sabah kahvesinde, ilk trafik sıkışıklığında, yemekten sonraki o tanıdık anda başlar. Ne bekleyeceğinizi bilmek, bu anları daha az sürprizle karşılamanızı sağlar. Bu yazıda bırakmanın ilk haftalarında bedende ve zihinde neler olduğunu ve bu dönemi nasıl planlayabileceğinizi anlatıyoruz.

İlk günler: beden nikotini arar

Nikotin bağımlılık yapan bir maddedir. Bıraktıktan sonraki birkaç saat içinde beden onun eksikliğini fark etmeye başlar. Huzursuzluk, sinirlilik, odaklanma güçlüğü, uyku bozulması ve iştah artışı en sık görülen yoksunluk belirtileridir.

NHS'in bilgilerine göre bu belirtiler genellikle ilk günlerde en yoğun halindedir ve sonraki birkaç hafta içinde giderek azalır. Herkesin süreci farklı olsa da çoğu insan için en zor dönem ilk hafta ile ilk ay arasıdır.

  • Sinirlilik ve sabırsızlık
  • Huzursuzluk, yerinde duramama
  • Dikkat dağınıklığı
  • Uykuya dalmakta zorlanma ya da sık uyanma
  • İştah artışı, özellikle tatlı isteği
  • Kısa süreli öksürük artışı

Sigara isteği dalga gibi gelir

Sigara isteği sürekli aynı şiddette durmaz. Birden yükselir, birkaç dakika boyunca çok güçlü hissedilir, sonra iner. O birkaç dakikayı geçirebildiğinizde istek çoğu zaman kendiliğinden azalır.

Bunu bilmek pratik bir avantaj sağlar. İstek geldiğinde “Bu birkaç dakika sürecek” diyebilir ve o süreyi dolduracak bir şey yapabilirsiniz: bir bardak su içmek, kısa bir yürüyüş, birine mesaj atmak, ellerinizi meşgul edecek bir şey.

Asıl mesele tetikleyiciler

Uzun süre sigara içen biri için sigara yalnızca nikotin değildir. Günün belli anlarına, belli yerlere, belli duygulara bağlanmış bir alışkanlıktır. Beden nikotinsiz yaşamaya alıştıktan sonra da bu bağlantılar bir süre devam eder.

Bırakmadan önce bir hafta boyunca ne zaman sigara yaktığınızı not almak işinizi kolaylaştırır. Hangi anların tetikleyici olduğunu görünce her biri için önceden bir plan yapabilirsiniz.

  • Sabah kahvesi ya da çay: ilk haftalarda içeceği değiştirmek ya da farklı bir yerde içmek
  • Yemek sonrası: masadan hemen kalkıp dişleri fırçalamak ya da kısa bir yürüyüşe çıkmak
  • Arabada: aracı temizletmek, çakmağı kaldırmak, sakız bulundurmak
  • Stres anı: üç yavaş nefes, kısa bir mola, ortamdan birkaç dakika uzaklaşmak
  • Alkol: ilk haftalarda alkollü ortamlardan uzak durmak, çünkü irade en çok burada zorlanır

“Sigara beni rahatlatıyor” düşüncesi

Birçok kişi sigarayı stresle baş etmenin yolu olarak görür. NHS bu konuda farklı bir açıklama yapıyor: sigaranın verdiği rahatlama hissi, büyük ölçüde nikotin yoksunluğunun geçici olarak giderilmesinden kaynaklanıyor. Yani sigara, kendi yarattığı gerginliği kısa süreliğine azaltıyor.

Bu döngü kırıldığında, yoksunluk dönemi geçtikten sonra birçok kişi genel kaygı düzeyinin düştüğünü fark ediyor. İlk haftalardaki gerginlik geçicidir.

Kayma olursa

Bir sigara içmek her şeyin bittiği anlamına gelmez. “Zaten bozdum, artık fark etmez” düşüncesi, tek bir sigarayı tekrar paket paket içmeye dönüştüren şeydir. Kayma olduysa ne olduğuna bakın: Neredeydiniz, kiminleydiniz, ne hissediyordunuz? Bu bilgi bir sonraki benzer an için plan yapmanıza yardım eder.

Birçok insan kalıcı olarak bırakmadan önce birkaç deneme yapar. Her deneme, hangi anların zor olduğunu öğreten bir prova sayılabilir.

Türkiye'de ücretsiz destek seçenekleri

Sağlık Bakanlığı'nın ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ücretsiz telefon desteği veriyor. Ayrıca birçok hastanede ve toplum sağlığı merkezinde sigara bırakma polikliniği bulunuyor; randevu MHRS üzerinden alınabiliyor. Bu polikliniklerde hekim, gerekiyorsa ilaç desteğini de değerlendirebiliyor.

Bu sürece eşlik eden başka destekler de düşünebilirsiniz. Hangi yolu seçerseniz seçin, tek bir yöntemin herkes için kesin sonuç vereceğini vaat eden açıklamalara karşı dikkatli olun. Bırakmak çoğu zaman birkaç desteğin bir araya gelmesiyle kolaylaşır.

Sık sorulan sorular

Sigarayı birden mi bırakmak daha iyi, azaltarak mı? İki yolu da deneyen ve başaran insanlar var. Azaltarak bırakmayı seçerseniz bunun için net bir bitiş tarihi koymak, sürecin uzayıp gitmesini önler. Hangi yolun size uygun olduğunu sigara bırakma polikliniğinde hekimle konuşabilirsiniz.

Bıraktıktan sonra kilo almak kaçınılmaz mı? Bazı insanlar iştah artışı ve metabolizmadaki değişiklikler yüzünden bir miktar kilo alır. Bu herkes için geçerli değildir ve düzenli öğünler, hareket ve atıştırmalık seçimiyle sınırlanabilir. Birkaç kilo, sigaranın sağlık yükü yanında küçük bir bedeldir.

Sigara isteği ne zaman tamamen geçer? Yoğun istek genellikle ilk haftalarda azalır. Ama aylar sonra bile bir düğünde ya da eski bir arkadaşla buluşurken ani bir istek gelebilir. Bu bir başarısızlık işareti değil, eski bir alışkanlığın hatırlatmasıdır.

AKLINDA KALSIN

Bırakmanın ilk haftaları zordur ama sonsuz değildir; isteğin dalga gibi geldiğini ve geçtiğini bilmek, o dakikaları geçirmeyi kolaylaştırır.

Bu yazı genel bilgilendirme içindir; tanı, tedavi veya kişiye özel sağlık önerisi sunmaz. Sağlıkla ilgili ihtiyaçlarını uygun yetkinliğe sahip bir uzmanla değerlendir.

İleri okuma

NHS · Nikotin yoksunluğu belirtileriyle baş etmek (İngilizce) (yeni sekmede açılır)NHS · Sigara, stres ve ruh sağlığı (İngilizce) (yeni sekmede açılır)

Seçiminizi dilediğiniz zaman sayfanın altındaki bağlantıdan değiştirebilirsiniz.

SANA AYRILAN BİR BAŞLANGIÇ

Sepetin 00

Seçtiğin seans saati ya da eğitim programı burada. Hazır olduğunda birlikte ilerleyelim.

Sepetin hazırlanıyor…